Nieuw verschenen boek: 'Ligplaats Amsterdam'
29-08-2007
Uit ‘Ligplaats Amsterdam’
Hoofdstuk 3: Woningnood en romantiek van 1918 tot de jaren vijftig.
“Ook de eerder genoemde auteur van het blad Stad Amsterdam had niet alleen maar ellende gezien. Hij schreef ook dat ‘een rijke verscheidenheid [is] waar te nemen in bouw, inrichting en bewoning'. Er waren idyllische boten, schreef hij, 'waarvan de eigenaar niet alleen een ruime beurs moest hebben, maar ook een goede smaak'.
Dergelijke woonschepen werden ontworpen met verplaatsbaarheid als belangrijkste functie. Het ging om varende (of te slepen) schepen waarop bovendien kon worden gewoond. Een bekend voorbeeld is het woonschip De Zwerver gebouwd in opdracht van kunstenaar W.O.J. Nieuwenkamp. Hij liet het schip, een ijzeren bak met een houten opbouw, in 1901 bouwen. Om beter te kunnen varen werden later een kop en een kont aan de romp geklonken. Nieuwenkamp gebruikte het schip als woon-, werk- en expositieruimte. Hij meerde hier en daar af om op het schip zijn werk te exposeren. In 1919 lag De Zwerver aan de Sarphatikade in Amsterdam waar hij het schip verhuurde. Dit gebeurde kennelijk zonder toestemming van B&W, want in 1926 werd het schip gedwongen de stad te verlaten.
In zijn boek Woonschepen uit 1948 noemt W. Kuyper de vrijwillige bootbewoners 'levenskunstenaars die de consequenties van hun keuze voor het waterleven hebben te aanvaarden. Door de beperkte ruimte zullen zij gedwongen zijn zich van alle overbodige ballast te ontdoen (...) Zij zullen daardoor ontlast zijn van de zorg van allerlei dingen, die zij tevoren als onmisbaar beschouwden.” Aan het rijk geïllustreerde boek (NL/EN) werkten experts mee als Marijke Beek, Jord den Hollander, Fransje Hooimeijer, Ties Rijcken en Frank Bos. Het boek wordt gepresenteerd tijdens de opening van de gelijknamige expositie op vrijdag 15 juni.
Prijs: € 29,90
ISBN: 97-8907-6863-498
Jaar van uitgave: 2007
Nederlands- en Engelstalig
Bestel online: http://www.arcam.nl/publicaties/362_nl.html
Een korte geschiedenis van ‘De Zwerver’:
Nieuwenkamp heeft in 1930 het boek 'Mijn Huis op het Water, mijn Huis op het Land' uitgegeven. In het boek beschrijft Nieuwenkamp de bouw en inrichting van zijn woonboot annex expositieruimte 'De Zwerver' in 1900, en zijn bouwactiviteiten in Edam tot aan het vertrek uit Edam in december 1920.
In september 1900 werd het houten atelier in Santpoort afgebroken, waarin hij zijn intrek had genomen met zijn vrouw Anna wilbrink. Het hout werd gebruikt bij de opbouw van de woonboot. De werf ‘De Vlijt’ was gelegen aan de Oude-Wetering, het kanaal tussen de ringvaart van de Haarlemmermeer-polder en het Brasemermeer.
De bak was twintig meter lang en vier-en-een-halve meter breed met wanden van anderhalve meter hoog en een vlakke bodem. In april 1902 werd de bak uitgebreid met een voor- en achtersteven van drie-en-een halve meter elk om meer ruimte te verkrijgen en bovendien de boot beter bestuurbaar te krijgen. Als model voor de voor- en achtersteven stond een houten turfschip uit Overijssel.
E53 ‘oude wetering’, E54 ‘Zuid Hollands Vaartje’, E61 ‘Rijnsaterwoude’, E65 ‘Aan de Drecht’ en E70 ‘Huisjes aan de Oude Wetering’ werden later gemaakt als herinnering aan die tijd en werden gedrukt aan boord van ‘De Zwerver’. Nieuwenkamp heeft geen prenten gemaakt van ‘De zwerver’, maar wel enkele tekeningen die afgedrukt zijn in het boek en bij artikelen.
Op 16 juni 1900 voer ‘De Zwerver’ voor het eerst uit met als bestemming Edam.
De eerste tentoonstelling aan boord van ‘De Zwerver’ werd gehouden in Haarlem in de laatste week van augustus 1902.
Tot 1910 woonde de familie Nieuwenkamp op het schip en bezochten ze vele steden in Nederland, maar ook Antwerpen, Brussel Dusseldorf en Bremmen werden aangedaan.
Momenteel ligt de woonboot in De Vecht bij Nieuwersluis.
Bestel 'Ligplaats Amsterdam' online
<<
terug |
