Stichting Museum Nieuwenkamp

Italiaanse tijd

Thuis in Italië (1921-1950)


In de winter van 1920 vertrok Nieuwenkamp naar Italie. Hij overwinterde op Sicilië (winter 1920/1921) en vestigde zich vervolgens met zijn vrouw en de twee jongste dochters in Rome. Daar is hij voor het eerst gaan schilderen. In zijn atelier in de Via del Tritone 102 maakte hij liefst 27 schilderijen. In 1926 vestigde hij zich in de ‘Riposo dei Vescovi’ te San Domenico bij Florence. Tot op de dag van vandaag wonen hier nog steeds nakomelingen van Nieuwenkamp.

Grote opdrachten
Nieuwenkamp knapte op in het warme en milde klimaat. In Rome werkte hij aan grote kunstopdrachten: het Koloniaal Instituut te Amsterdam had hem gevraagd ontwerpen te maken voor de afbeeldingen op de friezen van het nieuwe gebouw, en de Handels Vereeniging Amsterdam (HVA) wilde dat zijn schilderijen een vast onderdeel uitmaakten van de stoffering van het nieuwe hoofdkantoor op de Nieuwezijds Voorburgwal. Die schilderijen moesten het werken op de ondernemingen en plantages in Nederlands Indië uitbeelden. Ook nieuwe HVA-kantoren in Soerabaja en Medan mocht hij met reliëfs en glas-in-lood-ramen versieren.

N.B: De door Nieuwenkamp verfraaide vergaderzaal in Amsterdam is nog geheel intact, al bestaat de HVA al lang niet meer. Nu dient het gebouw als kantoor van de SNS-bank. Het pand is niet toegankelijk voor het publiek.

Beginnen met schilderen

In zijn Italiaanse tijd begint Nieuwenkamp met schilderen. Hij vond dat ‘goed kunnen tekenen’ de basis was voor de schilderkunst. Dit verklaart waarom het lang heeft geduurd eer hij serieus met olieverf begon te werken. Het schilderen met olieverf viel hem in het begin niet mee, omdat hij eerst nog niet besefte dat olieverfschilderijen tot in het oneindige zijn te wijzigen. Dat is dan weer het nadeel van alles op je eigen houtje uitzoeken...

Naar Fiesole, bij Florence

Nieuwenkamp vond Rome te druk. Daarom zocht hij een rustiger woonplaats, die hij tenslotte vond: San Domenico di Fiesole, bij Florence, waar hij in 1926 de Villa Riposo dei Vescovi betrok, ook wel ‘Bisschopsrust’ genoemd (deze prachtige villa was veel gebruikt als overnachtingsplek voor bisschoppen die op reis waren).
Voor de aankoop moest hij van alle kanten geld bijeen brengen; de huisjes in Edam werden verkocht en veel grafiek werd geveild bij de firma Mak. Zonder het vermogen van zijn vrouw Anna zou de aankoop niet mogelijk zijn geweest.

Restauratie villa en tuin Riposo
De eerste tijd in de Villa Riposo was een periode van grote verbouwingen en herstellingen. De villa was vervallen en verwaarloosd. Ook de tuin, die ongeveer vier hectare groot was, moest op orde worden gebracht. Er werden bomen gekapt, nieuwe hagen geplant en maar liefst 16 fonteinen gerestaureerd en gebouwd. Vervolgens realiseerde hij een zwembad aan de achterzijde van de villa. Lager in de tuin kwam een tennisbaan.

Bezoek en reizen

Woensdagmiddag was de tijd voor ontvangsten, dan kwamen vrienden en relaties op de thee. Vaak wandelden Wijnand en Anna met de gasten door de tuin, en er werd getennist of gezwommen. Regelmatig bleven gasten ook logeren.
In de periode dat Nieuwenkamp in Italië woonde, reisde hij nog steeds veel. Nu ook jaarlijks naar Nederland.